araç olmaktan çıkarak amaç haline gelmesini önleyen, insanda başkalarını düşünme, merhamet ve iyilik gibi güzel duyguları geliştiren ve toplumsal barışı sağlayan bir ibadettir.

Zekat kimlere verilir, bu konudaki ölçü nedir? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Genel olarak, zekât verebilecek kadar imkâna sahip olmayan herkese zekât verilebilir. Bunlar içerisinde fakirler, köleler, borçlular ve yolcular sayılabilmektedir. Ayrıca, ailesinin yaşıyor olup olmadığına bakmaksızın bütün öğrencilere yani ilim tahsil eden bütün insanlara zekât verilebilir. Bizim toplumumuzda çok güzel bir gelenek var. Birçok varlıklı insan, ya doğrudan doğruya ya da kurumlar aracılığıyla özellikle yoksul öğrencilere burs vermektedirler. Zekâtlar burs olarak verilebilir.

Zekât, hem ayni hem de nakdi olarak verilebilir. Örneğin, zekât vermek için bir yardım kuruluşunu tercih etmişseniz, zekâtınızı para olarak verebileceğiniz gibi, o kişinin veya o kurumun, -fakirlere zekât dağıtıyorsa- elbise, yiyecek, giyecek gibi ihtiyaçlarını karşılamakla da verebilirsiniz.

Yardım kuruluşları aracılığıyla zekat ve fitre verilebilir mi? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Tabii. Zekâtın verilebileceği her yere fitre de verilebilir. Zekâtın doğrudan doğruya fakire verilmesi güzel bir davranıştır ama çağımızda insanların telakkileri de giderek değişmektedir. Kur'an-ı Kerim'de "Yardım etmek üzere iffetinden dolayı yoksulluğunu belli etmeyen insanları arayın ve yardımlarınızı onlara verin" diyor.

Zaten hiçbir insan başkasının elinden yardım almaktan hoşlanmaz. Onun için böyle insanlara doğrudan doğruya zekât verilmesi onları incitebilir. Fakat kurumlar aracılığıyla yardımlarımızı yaparsak, yoksul kimseler için daha iyi olacaktır. Modern dünyada yardımlaşma bu şekilde gerçekleşmektedir. Bireysel yardımlardan ziyade, yardım organizasyonlarını kurumsallaştırmak önemlidir.

Kurumlar aracılığıyla bu yardımları yaparsak hem bireylerin onurunu korumuş oluruz, hem de yardımları organize hale getirilmesiyle daha verimli, daha bereketli bir şekilde gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırmış oluruz.

Fitre ve zekâtlarımızı verebileceğimiz kurumların ne gibi özellikler taşıması gerekiyor? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Zekât, fitre, fidye ve kurbanlar, Kur'an-ı Kerim'deki ifadesiyle fakirlerin hakkıdır. Dolayısıyla zekât ve fitreler bu kişilere harcanmalıdır. Gıda, giyim, barınma gibi ihtiyaçlar karşılanabilir. Bu ihtiyaçları karşılayan her türlü sivil toplum kuruluşu zekât, fitre, fidye ve kurban bağışı yapılmaya layıktır. Ama tabi burada güven çok önemlidir. Bu nedenle, fitre ve zekât bağışı yapılacak kurumların resmi takibi yapılan bir hüviyete sahip olması gerekir.

Fidye ne demektir? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Orucun şifasız bir hastalık veya yaşlılık gibi bir nedenle kaza olarak dahi tutulamayacağı durumlarda verilen sadakadır.

Kimler fidye vermek zorundadır? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Şifası olmayan bir hastalık veya yaşlılık gibi bir nedenle oruç tutamayan kişiler fidye vermelidir.

Ramazan'da tutulamayan oruçlar için fidye nasıl hesaplanır? Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı
Orucun şifasız bir hastalık veya yaşlılık gibi bir nedenle kaza olarak dahi tutulamayacağı düşünülüyorsa fidye vermek gerekir. Fidyenin ölçüsü fitre ölçüsüyle aynıdır. Fidye, zekât verilebilecek kişilere verilir. Aynı zamanda hayır kurumları da fidye alabilirler.