HESAP NUMARALARI
EN TR
HESABIM
BAĞIŞ YAP
Bağış Sepeti
Seçim yapılmadı
Bağışçı Girişi
ŞİFREMİ BİLMİYORUM
AnasayfaHaberler Arşiv Hanehalkı Tüketim Harcamaları
20-11-2003

Hanehalkı Tüketim Harcamaları

Tarih : 13 . 10 . 2003 Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yaptırılan Hanehalklarının tüketim harcamalarına ait bilgilerin elde edildiği, 2002 Hanehalkı Bütçe Anketi geçici sonuçlarına göre; • Hanehalklarının alkollü içecekler, sigara ve tütün harcamalarına ayırdığı pay, eğitim hizmetlerinin üstünde gerçekleşti (bkz. sayfa 2) • Hanehalklarının gıdaya ayırdığı pay düştü (bkz. sayfa 3) • Kırmızı et tüketimi azaldı (bkz. sayfa 3) • Konut harcamalarının payı yükseldi (bkz. sayfa 3) • Hanehalkları haberleşme harcamasına daha fazla pay ayırdı (bkz. sayfa 4) • Toplam kullanılabilir gelirden en az pay alan birinci % 20'lik grubun, toplam harcama içindeki payı artarken, gelirden en fazla pay alan beşinci % 20'lik grubun toplam harcama içindeki payı azaldı (bkz.sayfa 4) Araştırmanın Yapıldığı Zaman ve Anketin Uygulandığı Birim 2002 Hanehalkı Bütçe Anketi, 1 Ocak 2002 ile 31 Aralık 2002 tarihleri arasında her ay 800 hanehalkı olmak üzere, yıl boyunca toplam 9600 örnek hanehalkında uygulanmıştır. Anketin tüketim harcamaları verilerine ait analiz ve değerlendirme çalışmaları tamamlanmıştır. Araştırmanın Önemi Hanehalkı bütçe anketleri, toplumun tüketim yapısı, yaşam seviyesi ve harcama alışkanlıklarında zaman içinde meydana gelen değişimin belirlenmesinde, hanehalkların sosyo-ekonomik yapılarının, gelir dağılımı ve yoksulluğun analiz edilmesinde ve tüketici fiyat indekslerinin oluşturulmasında yararlanılan en önemli kaynaklardan biridir. Hanehalkı Tüketim Harcaması 2002 Hanehalkı Bütçe Anketi'nin geçici sonuçlarına göre; Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı % 27.3 ile konut ve kira harcamaları alırken, harcamaların % 26.7'si gıda ve alkolsüz içeceklerden oluşmaktadır. Türkiye genelinde yapılan harcamalar içinde en düşük payı ise % 1.3 ile eğitim hizmetleri almaktadır. Alkollü içecekler, sigara ve tütüne yapılan harcamanın payı, eğitim hizmetlerine yapılan harcamaların yaklaşık 3 katı olup, oranı % 4.1'dir. Anket sonuçlarına göre hanehalklarının % 38.6'sı kırsal yerlerde, % 61.4'ü ise kentsel yerlerde yaşamakta; toplam harcamanın % 32.4'ü kırsal yerlerdeki hanehalkları, kalan % 67.6'sı ise kentsel yerlerde yaşayan hanehalkları tarafından yapılmaktadır. Harcama türlerinin toplam harcama içindeki payları, hanehalklarının yaşadığı yerleşim yerine göre incelendiğinde, en çarpıcı farklılık, zorunlu olarak nitelendirilen gıda harcamasında ortaya çıkmaktadır. Buna göre kentsel yerlerde gıda harcamasının payı % 23.9 iken, kırsal yerlerde % 32.5'e yükselmektedir. 2002 yılında, Türkiye'de hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 611 milyon TL. olarak tahmin edilmiştir. Kentsel yerlerde hanehalkları ayda ortalama 673 milyon TL. tüketim harcaması yaparken, kırsal yerlerdeki haneler ise ortalama 512 milyon TL. tüketim harcaması yapmaktadır. Enstitü Başkanlığı'nın 1994 yılında gerçekleştirdiği araştırma sonuçları ile 2002 yılı sonuçları karşılaştırıldığında; gıda harcamasına ayrılan payın 1994 yılında % 32.8'den 2002 yılında % 26.7'ye düştüğü gözlenmiştir. İki yılın karşılaştırması yapılırken, özellikle farklı harcama gruplarına göre 1994-2002 yılları arasında gerçekleşen fiyat artışlarının da gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Örneğin, gıda harcama grubunun toplam harcama içindeki payının düşmesinin en önemli nedeninin gıda harcama grubundaki madde fiyat artışının, diğer harcama gruplarından daha düşük seviyede olmasından kaynaklandığı söylenebilir. Bazı gıda maddelerinde kişi başına düşen aylık ortalama tüketim miktarları incelendiğinde, 1994 yılından 2002 yılına gelindiğinde hanehalklarının tercihlerinde birtakım değişimler gözlenmiştir. Örneğin, kişi başına düşen aylık ortalama kırmızı et tüketiminin, 1994 yılında 1725 gram iken 2002 yılında 882 grama düştüğü; kırmızı et tüketimi azalırken, beyaz et tüketiminin arttığı görülmektedir. Yine, 1994 yılından 2002 yılına kişi başına düşen aylık ortalama, makarna tüketimi 324 gramdan 477 grama, yoğurt tüketimi 1329 gramdan 1539 grama, süt tüketimi 2.4 litreden 2.8 litreye yükselirken, peynir tüketiminin 650 gramdan 430 grama düştüğü gözlenmiştir. 1994 yılında hanehalkı harcaması içinde % 9'luk paya sahip olan giyim ve ayakkabı harcamaları, gerek 1994-2002 yılları arasında giyim harcama grubunda gerçekleşen fiyat artışının diğer harcama gruplarına oranla daha düşük seviyede olması, gerekse 2001 yılında yaşanan ekonomik krizin etkisi nedeniyle % 6.3'e gerilemiştir. Hanehalklarının konutla ilgili olarak 2002 yılında yapmış oldukları harcamaların, toplam harcama içindeki payının 1994 yılına göre yaklaşık % 20 oranında nispi artış göstererek % 22.8'den % 27.3'e yükseldiği tespit edilmiştir. Bu artışa neden olan en önemli etkenin, gıda harcamalarının tersine, yine 1994-2002 döneminde, söz konusu grupta yaşanan daha yüksek orandaki fiyat artışı olduğu görülmektedir. Türkiye genelinde 1994'ten 2002'ye gelindiğinde, hanehalklarının toplam harcamaları içinde mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetleri harcamalarına ayırdığı pay azalırken, lokanta, yemek hizmetleri ve otel ile çeşitli mal ve hizmetlere ilişkin harcamaların toplam harcama içindeki paylarını artırmıştır. Hanehalklarının sağlık, ulaştırma, eğitim ve eğlence-kültür gruplarına ayırdıkları paylarda ise önemli bir oransal değişim gözlenmemiştir. 1994'den 2002'ye kadar geçen dönem içinde, hanehalklarının cep telefonu kullanma alışkanlıklarındaki gelişmeye paralel olarak, haberleşme harcamalarına ayırdıkları pay da % 1.8'den % 4.5'e yükselmiştir. Hanehalklarının 1994 yılında, lokanta ve otellerde yaptıkları harcamaların toplam harcama içindeki % 2.9 olan payı, 2002 yılına gelindiğinde yaklaşık 2.5 kat artarak % 4.4'e yükselmiştir. Ancak, bu yüksek artışın temel nedeni, bu gruptaki harcamalarda önemli bir paya sahip olan, çalışan hanehalkı fertlerine işyerleri tarafından verilen tüketim mal ve hizmet kapsamının 2002 yılında genişletilmiş olmasıdır. Hanehalklarının elde ettikleri aylık kullanılabilir gelirlerine göre bir sıralama yapıldığında; 1994 yılında Türkiye genelindeki harcamaların % 8.5'ini en düşük gelirli % 20'lik grup yaparken, 2002 yılında bu oranın % 9.3'e yükseldiği ortaya çıkmaktadır. Buna karşın, en yüksek gelirli % 20'lik grubun yaptığı harcamaların toplam harcama içindeki payı, 1994 yılında % 40.5 iken, 2002 yılında bu oran % 38.2'ye düşmüştür. Hanehalklarının anket ayındaki tüketim harcamalarına göre bir sıralama yapıldığında; 1994 yılında Türkiye genelindeki harcamaların % 6.11'ini harcama düzeyi en düşük % 20'lik grup yaparken, 2002 yılında bu oranın, çok az bir artışla % 6.7'ye yükseldiği görülmektedir. Harcama düzeyleri en yüksek % 20'lik grubun yaptığı harcamaların, toplam harcama içindeki payının ise 1994 yılında % 47.9 iken, 2002 yılında % 45.0'a düştüğü gözlenmiştir. Hanehalklarının anket ayındaki tüketim harcamalarına göre bir sıralama yapıldığında; 1994 yılında Türkiye genelindeki harcamaların % 6.11'ini harcama düzeyi en düşük % 20'lik grup yaparken, 2002 yılında bu oranın, çok az bir artışla % 6.7'ye yükseldiği görülmektedir. Hanehalkı 2002 araştırması ile ilgili aşağıdaki başlıkları incelemek için tıklayınız. Harcama gruplarına göre hanehalkı tüketim harcamalarının dağılımı, ortalama gelir ve harcama göstergeleri Gelire göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Türkiye Gelire göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Kent Gelire göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Kır Harcamaya göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Türkiye Harcamaya göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Kent Harcamaya göre sıralı %20'lik gruplara göre tüketim harcamalarının dağılımı Kır Hanelerin tüketim harcamalarının, harcama şekline göre dağılımı Türkiye Hanelerin tüketim harcamalarının, harcama şekline göre dağılımı Kent Hanelerin tüketim harcamalarının, harcama şekline göre dağılımı Kır Seçilmiş gıda maddelerinin fert başına düşen miktarı ve gıda harcaması içindeki payları
Proje ve TemsilciliklerProjelerimiz hakkında daha ayrıntılı
bilgi almak için lütfen kardeş
sitelerimizi inceleyiniz.